Archief - Strafuitvoering en bevoegdheden van de minister van justitie

N.a.v. dit bericht in het nieuws en onderstaande post in politiek & actualiteit, volgende vraag, gezien mijn beperkte kennis van recht...

Hawk zei:

Turtelboom pakt strafuitvoering aan als een Romeinse keizer - De Standaard
CD&V kwaad op Annemie Turtelboom - De Standaard


Wat had ge verwacht? Een econoom op Justitie die terwijl ze federale minister is, naar Antwerpen verhuisd om mee te doen aan de burgemeesterverkiezingen. De schuld ligt echter ook bij de vorige ministers, ze hadden er sneller werk van moeten maken. Hopelijk maakt dat mens niet teveel brokken voor de rest van haar (korte) periode op die post.

Klik om te vergroten...

Ik vraag mij af wat de wet hierover zegt. De auteurs verwijzen naar grondwetartikel 151 paragraaf 1, maar waarnaar ze verwijzen lijkt me onduidelijk. Dat artikel zegt:

De rechters zijn onafhankelijk in de uitoefening van hun rechtsprekende bevoegdheden. Het openbaar ministerie is onafhankelijk in de individuele opsporing en vervolging onverminderd het recht van de bevoegde minister om de vervolging te bevelen en om de bindende richtlijnen van het strafrechtelijk beleid, inclusief die van het opsporings- en vervolgingsbeleid, vast te leggen.

Klik om te vergroten...

Wat de minister het recht lijkt te geven de vervolging te bevelen... (Is vervolging synoniem voor strafuitvoering?) Verder in dit verslag van de senaat waaruit ook zou moeten blijken dat de minister bevoegd is voor strafuitvoering. Dan vraag ik mij af wat dit positief injunctierecht verandert aan de zaak? Dat de minister het recht krijgt cassatieberoep tegen de strafuitvoering aan te tekenen?

Verder: strafuitvoering wordt bepaald door het openbaar ministerie (en de minister van justitie). Na wat googlen blijkt het behoren van het openbaar ministerie tot de rechterlijke dan wel uitvoerende macht een punt van discussie te zijn? Maakt de minister hier misbruik van terminologie in haar communicatie?

Dit puur als studie van wat de wet omschrijft. (Ik ben het persoonlijk ook niet eens met de schijnbare willekeur waarmee de minister het uitvoeren van straffen onder de drie jaar kan bevelen, en dit ruikt inderdaad naar populisme.)

Graag een les in recht, aub.

Artikel 151 §1 van de Grondwet geeft de minister van Justitie inderdaad de bevoegdheid om na zijn/haar vraag een bepaalde zaak (die uiteraard om een of meerdere persoon draait) te laten onderzoeken en eventueel te vervolgen. (deze opdracht wordt dan uitgevoerd via de procureur des Konings) Dit recht wordt het positieve injunctierecht genoemd. Waarom heeft de minister dit recht? Men probeert zo te vermijden dat bepaalde misdadigers worden beschermd door de magistraten, én het geeft de minister ook de gelegenheid om zelf actief beleid te voeren en bepaalde standpunten ook echt zelf door te drukken.

Vervolging wil zeggen de zaak voor de strafrechter brengen en deze vervolging kan alleen maar gebeuren door het Openbaar Ministerie, dat wordt gezien wordt als de hoogste verdediger van de openbare orde, lees de vertegenwoordiger van 'de maatschappij' die het welzijn van deze maatschappij nastreeft. Het Openbaar Ministerie (OM) behoort zowel tot de uitvoerende als de rechterlijke macht, omdat ze bevoegdheden heeft die behoren tot twee takken van de trias politica heeft. (trias politica = beginsel van scheiding der machten, driemachtenleer, waaronder de rechterlijke macht (RM), uitvoerende macht (UM) en wetgevende macht (WM) verstaan wordt) Het OM wordt ook wel de 'staande magistratuur' genoemd, tegenover de rechters, die behoren tot de zittende magistratuur.

Wat wil mevrouwtje Turtelboom nu veranderen aan dit systeem? Ze wil haar bevoegdheid als minister van Justitie uitbreiden door het positieve injunctierecht ook te laten spelen in de strafUITVOERING. Concreet betekent dit dus dat het OM moet inboeten aan onafhankelijkheid en autonomie haar rol in de strafuitvoering. Dit is volgens mij volstrekt ongrondwettelijk, want volgens artikel 151 GW mag de minister van Justitie alleen richtlijnen stellen ivm de strafuitvoering. De Grondwet geeft de minister dus geen enkele bevoegdheid tot 'persoonlijke' tussenkomst in een eigenlijke uitvoeringsprocedure.

Zo, ik hoop dat dit het beetje voor jou verduidelijkt. Ik heb nog geen tijd gehad om de artikels en verslagen van de vergaderingen na te lezen, maar ik denk dat dit het wel in een nutshell samenvat. Btw, heb het vak Strafprocesrecht zelfs nog niet gekregen en ben dus zeker geen expert op deze rechtstak, en dat verklaart ook de oppervlakkige behandeling. ^^