wat met de verkoop van Omega Pharma aan het Amerikaanse Perrigo, en onze nieuwste ‘miljardair’ Marc Coucke? Jaloezie in combinatie met populisme deed de rekenkunde van velen doldraaien. Vermogen, vermogenswinst en meerwaarde werden allemaal op een hoopje gesmeten.
Mijnheer Coucke heeft een deal van 1,3 miljard euro gemaakt, maar dat is niet de meerwaarde noch zijn vermogenswinst. Om zich op de beurs vrij te kopen en de onderneming te doen groeien ging Coucke een schuld aan van net geen half miljard euro. De deal werd aan Coucke ook maar voor de helft cash betaald, de andere helft in aandelen van Perrigo, met een ‘lock-up’ van vermoedelijk enkele jaren. Aangezien Marc Coucke de aandelen over de voorbije decennia ook niet gratis verwierf, is de meerwaarde veel kleiner dan 1,3 miljard euro, eerder de helft.
Geen zakdoeken nodig, maar een heel eind verwijderd van de cijfers in de krantentitels. Meer nog, als het echt tegenzit met Perrigo, dat een koersexplosie van 15 dollar tot 160 dollar meemaakte in acht jaar tijd, dan is er voor het einde van de deal misschien zelfs nauwelijks of geen meerwaarde. Mag Marc Coucke dan zijn minwaarde in rekening brengen van zijn belastingen? Laat ons dus de spelregels goed op voorhand bepalen, maar ze niet veranderen omdat iemand een wedstrijd goed speelt.
Die tax shift moet er dus komen. Maar dan vooral door zaken die we willen aanmoedigen, zoals werken én ondernemen, minder te belasten. Als de staatshuishouding even efficiënt draait als Omega Pharma, dan kunnen we pensioenen makkelijk blijven betalen én meer investeren zonder nieuwe belastingen. Er moet een verdere verschuiving plaatsvinden naar zaken die we willen ontmoedigen. Accijnzen op tabak en alcohol en CO2 en andere milieutaksen zijn goede voorbeelden. Ook in de financiële wereld zijn er schadelijke gedragingen die we moeten ontmoedigen, zoals overdreven speculatie.
Daarom ben ik al lang voorstander van een speculatieve vermogenswinstbelasting. Alle meerwaarde gerealiseerd binnen het jaar belasten aan bijvoorbeeld 15 procent, zonder mogelijkheid om minwaarden in rekening te brengen, kan honderden miljoenen recurrent opbrengen voor de overheid zonder ondernemerschap af te remmen. Hou het systeem simpel en maak minwaarden niet aftrekbaar in ruil voor een belastingvoet die iets lager is dan voor inkomsten uit intresten en dividenden.