Stalker
Van Andrei Tarvorsky
Mijn nagels moesten er bijna aan geloven, maar uiteindelijk heb ik Stalker kunnen bemachtigen en werd uiteraard meteen aan een (strenge) test onderworpen na ontvangst. Deze film, gemaakt door waarschijnlijk de meest geprezen Russische regisseur Andrei Tarvorksy die ons in 1972 kon bekoren met het welbekende Solyaris, kon me zeker beroeren. Stalker is, volgens kenners toch, dé film die Tarvorksy's stijl het beste kon weergeven: trage, rustgevende beelden die een aangename afwisseling zijn van de Jerry Bruckheimer producties van tegenwoordig. Met een duur van iets meer dan twee en een half uur kon ik me verwachten aan een bijzondere tocht door een dystopische, godverlaten wereld.
"Was het een meteroiet? Bezoek van buitenaards leven? Hoe dan ook, het was een wonder, "De Zone"! Meteen zonden we troepen naar het gebied, maar niemand kwam terug. Dan hebben we het gebied omringd met een hele hoop politietroepen. Misschien was dat wel een goed idee, denk ik toch..."
Het verhaal speelt zich af nabij en in de "Zone", waar ergens in de nabije toekomst iets ontzettend vreemd zou gebeuren. Niemand weet wat er juist gaande is in het gebied, sterker nog, niemand heeft weet van het gebied. In de Zone gelden de regels van de beschaafde wereld niet meer. Alles kan, alles is mogelijk, alles is een mysterie, alles is verboden terrein. Een klein gezinnetje dat-zo lijkt het toch- helemaal verlaten nabij de Zone woont, bestaande uit een koppel en een meisje zonder benen (" een kind van "de zone" "), kennen een ellendig bestaan. De heer des huizes is een Stalker, een persoon die mensen tegen betaling De Zone binnen kan loodsen. Hij kent de route en de gevaren van het gebied. Een schrijver zonder inspiratie en een professor hebben de Stalker ingehuurd. Bestemming: een kamer die de sterkste wens van de persoon die ze betreedt zou vervullen. Zonder al te veel problemen geraken ze voorbij de politiekorpsen, maar eenmaal verder in De Zone lijkt het gebied een vreemde invloed op hen te hebben. De Zone lijkt hen te testen. De personages vinden zichzelf en stuitten op de harde realiteit die hen op de proef stelt, en uiteindelijk, helemaal zal breken. Gooi daar een ontzettend emotioneel, verassend en hard einde aan toe, en je weet dat je een topper in handen hebt.
Andrei Tarvorksy verbaast me met de prachtigste beelden dat ik ooit heb mogen aanschouwen. De Zone straalt een enge, mysterieuze, verlaten sfeer uit en hij kan als geen ander spelen met lichtinval en camerastandpunten. Zonder twijfel overtreft Stalker qua presentatie elke film die ik tot nu toe heb gezien. Elk shot is zo ontzettend overdacht dat er bijna altijd een betekenis achter zit die de gemiddelde kijker niet kan vatten, maar toch zal verbazen. ( en dat laatste slaat ook op mij.)
Dat niet alleen, de film is gewoonweg een aaneenschakeling van prachtige metaforen, met als beste voorbeeld "de" hond en de prachtige eindscène. Wanneer je de film helemaal kan vatten (en hiervoor moet je hem toch enkele keren bekijken.), zal je beseffen dat dit de meest bijzondere film is die je hebt gezien. Deze prent behoort voor mij tot de elite-klasse: film als kunstobject, als overbrenger van een boodschap, niet als weerspiegeling van de realiteit. Alles is zo surrealistisch, maar brengt een veel sterkere boodschap met zich mee dan de realiteit ooit kan meegeven.
Nu is de vraag natuurlijk wat voor een score ik op deze film wil/mag/kan plakken, maar om eerlijk te zijn overstijgt deze film voor mij de score van 10/10. Misschien dat een A+++ en een dikke, natte kus van de juffrouw meer zegt dan een score...