Ik koos mij overlaatst drie boeken (zodat mijn intellectuele ontplooiing niet zou stoppen in de vakantie), wat betekent dat ik nog twee plaatsjes op mijn bibkaart over had. Ik verleende deze leemtes aan Steve McQueen. Als Thomas Crown vond ik hem zeer smooth, dus ik verwachtte een goede prestatie in Papillon. Eens te meer omdat het boek mij werd aangeraden wegens literaire topper. Gavin is eerder een filmfan, dus ik sloeg de gedrukte versie over en ging resoluut voor de beeldende.
Het start bij de verscheping van Papillon (de man heeft een grote vlinder op zijn borst laten inkten, incognito all the way!) naar Frans Guyana waar hij zijn straf moet uitzitten. De strafinrichting komt overeen met het hedendaagse Guantanamo, afgezien van de flashy plunjes. Papillon redt zijn vers gevonden kameraad Dega (Hoffman met een uiterst hatelijke mimiek) en moet de isoleercel in. Hier begint het psychologische van de film duidelijk de overhand te nemen. Papillon laat zich mentaal niet (helemaal) breken en overleeft 6 maanden duisternis (heel wat anders dan de frigo waar ik hier leef. bij elke deur dat ik opendoe knallen er wel drie spots aan). Na wat schermutselingen ontsnappen de twee samen met een Spaanse nicht (Maturette, what the hell?) maar worden er voor de zoveelste keer ingeluisd. Uit het niets komt er een reddende engel (zijn naam was ongetwijfeld 'tattoo in the face while drunk') en via een minder gammele boot bereiken ze Honduras (ik dacht toch dat dat moest voorstellen) waar de eerste vrouwen in de film meteen topless over het scherm glijden. Het stamhoofd is fond van gekke nicknames dus wil ook een vlinder op zijn torso. Papillon krijgt een beloning maar wordt genekt door een non (na sister act alweer een ontgoocheling in de Kerk). Het einde had minder happy mogen zijn, en wat korter, maar ik gun het Papillon.
McQueen doet het fantastisch, naar het einde toe verwatert het wel een beetje maar het eerste anderhalfuur vond ik het schitterend. De wanhoop en ontgoocheling zijn in zijn helblauwe ogen, die overigens keihard conrasteren met het uitgemergelde gezicht en gebleekte haar, af te lezen. Hij blijft uiterst cool, zelfs in rollen als deze. McQueen doet me ook sterk denken aan Daniel Craig, en Boris Becker als je wil. Hoffman draagt de hele film een enorm convexe bril, dat in combinatie met ergerlijke gezichtsexpressies zorgt voor een irriterend personage. Het past wel als sidekick van McQueen, daar niet van. En uiteindelijk leefde ik er ook wel mee mee. Zelfs de nevenpersonages komen geloofwaardig over, tot zelfs de wachter die een crawlende deserteur vakkundig een headshot schenkt toe.
Er zitten enkele sterke scenes in. De sigaar van de leprakadee bijvoorbeeld, zeer pakkend met de muziek erbij. Als Papillon in de duistere cel alleen een miniem gaatje als bron van licht en lucht heeft..fantastisch wat voor een onzin hij uitkraamt als het regent. Ook de tussenstukjes waar hij de rechers treft in een hete, open vlakte is meesterlijk. Het gaf mij een vervreemdend gevoel dat toch nauw samenhing met de film. De 180° twist van de camera (hey kijk Bay, iemand die wel met camerabewegingen kan omgaan!) als hij zijn kameraden terugziet is van hetzelfde kaliber, die scene heb ik dan ook teruggedraaid. Voor de rest wordt het verhaal zeer degelijk verteld, al lijken sommige dingen wel heel toevallig. Het had ook wat korter gemogen, vanaf dat hij op Hondureas aankomt maakt het allemaal niet zoveel meer uit.
Lang verhaal, zwaar en pakkend. Maar zeker een aanrader, al was het maar om Steve bezig te zien!