Mijn top 10 kent geen regels. Ik heb puur op gevoel mijn 10 favorieten geselecteerd. Alhoewel deze top al wel eens durft te veranderen, zal ik deze 10 zowiezo voor altijd een warm hart toedragen.
1. 2001: A Space Odyssey
Deze valt met geen woorden te beschrijven en dat is ook niet nodig. In het geval van 2001 zeggen de beelden meer dan woorden ooit zullen kunnen. Deze wereldbekende parel is meer dan 40 jaar oud maar nog altijd superfris. Voor mij zonder twijfel de beste film ervaring die ik ooit heb gehad. Eén van de weinige films die ik vaak herbekijk en elke keer ontdek je wel een nieuw perspectief. Toen deze in 1968 uitkwam had men zoiets nog nooit gezien en jammer genoeg is 2001 zelfs tot op vandaag de enige in zijn soort. Achteraf gezien is het misschien niet zo verwonderlijk dat 2001 decennia lang eenzaam aan de top zou staan... Met een genie als Kubrick voor regie, een legende als Arthur C. Clarke voor het verhaal en de tovenaar Douglas Trumbull voor visual effects kon het bijna niet anders lopen. Kubrick veranderde zowiezo alles wat hij aanraakte in goud maar met de hulp van die 2 slaagde hij erin een schokgolf te creëren die nog decennialang zou nazinderen in onze pop cultuur. Van begin tot einde pure klasse.
2. Koyaanisqatsi
Dit meesterwerk van Godfrey Reggio is voor mij de enige film die iet of wat in dezelfde richting gaat als 2001 alhoewel de meesten deze eerder zouden omschrijven als een documentaire dan een sci-fi film. Het is zowiezo een moeilijke opgave om een genre op Koya te plakken aangezien hij, nog meer dan 2001, gewoon aspecten van je eigen psyche reflecteert. Je haalt eruit wat je erin steekt. Een vriend van me vindt dit een film met een duidelijke ecologisch boodschap, voor een andere gaat het over de vergankelijkheid van het bestaan met verandering als enige constante en ik zie 2001; de evolutie van intelligentie die meer en meer macht krijgt over haar omgeving en de onuitputtelijke creativiteit waarmee ze zelfs de grootste problemen klein krijgt. De beelden zelf zijn zonder meer geest verruimend maar het is de combinatie met de score van Philip Glass die het geheel naar een hoger niveau tilt. Nog nooit heb ik muziek en film zo perfect bij elkaar weten passen als bij Koya. Om de ontwikkeling van de maatschappij te kunnen volgen moet de film regelmatig een versnelling hoger schakelen om bij te blijven en ook de muziek volgt die constante opbouw... Uiteindelijk zorgt dit voor een climax om u tegen te zeggen.
3. The Matrix
Toen nog de Wachowski brothers, nu de Wachowski siblings, hadden met hun eerste grote film meteen een gigantisch schot in de roos. Een pracht van een film die laat zien dat een combinatie van science fiction en actie geen slappe kak hoeft te zijn en wel degelijk serieus in de diepte kan graven. Voor velen de eerste kennismaking met light versies van de simulation hypothesis alsook de brain in a vat & Plato's cave gedachte experimenten. Perceptie vs realiteit, free will vs determinism and destiny, universality of computation en ga zo maar door. Zowiezo wordt je eerst weggeblazen door het verhaal en de stijlvolle actie die langs alle kanten van het scherm spat maar als je in goed gezelschap vertoeft dan zal er na afloop serieus nagepraat worden. De film zit vol met memorabele scenes en quote-waardige dialoog. Morpheus' geschiedenisles in the desert of the real of agent Smith's kijk op ons ras "you're not actually mammals" vergeet je nooit. De 2 opvolgers; reloaded en revolutions zaten kwa effecten, stijl en choreografie goed in elkaar maar het verhaal en de themas die ze erin verkennen halen nooit het niveau van het origineel. Anderzijds mogen de fans zeker niet vergeten om ook de animatrix een kans te geven want die verzameling shorts bevat meer food for thought dan reloaded en revolutions te samen. Vooral A Second Renaissance, de voorgeschiedenis van de matrix, is bijzonder knap.
4. Trainspotting
Choose life. Choose a job. Choose a career. Choose a family. Choose a fucking big television, Choose washing machines, cars, compact disc players, and electrical tin can openers. ... Choose sitting on that couch watching mind-numbing spirit-crushing game shows, stuffing fucking junk food into your mouth. Choose rotting away at the end of it all, pissing your last in a miserable home, nothing more than an embarrassment to the selfish, fucked-up brats you have spawned to replace yourself. Choose your future. Choose life . . . But why would I want to do a thing like that? I chose not to choose life: I chose something else. And the reasons? There are no reasons. Who needs reasons when you've got heroin?
Danny Boyle leverde in 2002 nog een parel af met 28 Days Later maar zijn beste werk zag in 1996 het levenslicht. Wie had ooit gedacht dat een film over heroineverslaving zo entertainend kon zijn? Alhoewel deze de nadelen van drugsverslaving mooi in kaart brengt velt hij geen oordeel en wordt hij nooit preachy. Moet je durven! Prachtige soundtrack doorheen de film die bepaalde scenes dat tikkeltje extra geeft waardoor ze voor eeuwig in geheugen gegrift staan. "Yes, a fucking dancer!"
5. Fight Club
Een zelfhulpboek met pit(t). Op uiterst vakkundige manier deconstrueert Fincher de hedendaagse maatschappij en het individu en hij doet dit met een shitload aan stijl. We zijn geen verlichtte individuen, geen unieke sneeuwvlokjes. We zijn oppervlakkig, egoïstisch en materialistisch en de maatschappij in haar geheel is zo mogelijk nog erger. Die info overlay die het inventory van Norton's appartement toont terwijl hij monotoon alles afratelt blijft mij raken. Naast de grote themas zitten er ook heel wat kleine elementen in; van Bob's Bitch tits en power animals tot de zeep gemaakt van menselijke vetten, elementen die je doen glimlachen maar tegelijkertijd toch ook aanzetten tot denken. Norton & Pitt, hier perfecte tegenpolen, leveren weergaloze prestaties en zij maken deze film. Het einde zie je echt niet komen en transformeert een reeds fantastische film in een film voor de geschiedenisboeken.
6. Gattaca
De debuutfilm van Andrew Niccol zorgde voor een frisse wind in het sci-fi genre. Sci-fi zonder aliens, lasers of robots, die dan ook nog eens een realistisch toekomst scenario probeert te schetsen, dat kom je niet vaak tegen. Gattaca beperkt zich in zijn scope tot genetische manipulatie maar gaat dan ook tot het uiterste in het verkennen van dit thema. Bovendien doet Niccol dit op zo'n emotioneel gedreven manier, waar ook Michael Nyman's muziek een groot stuk voor verantwoordelijk is, dat je de rillingen zo over je rug voelt lopen. Het feit dat ik voor genetische manipulatie ben en niet akkoord ga met de negatieve vooruitzichten van de regisseur maakt het alleen maar straffer dat ik deze film toch zo goed vind. Ik zie de toekomst heel wat rooskleuriger in maar tegelijkertijd is dit wel een mooie waarschuwing voor het worst case scenario. Hij kiest ervoor om original voor te stellen als warm en messy en artificial als cold en clean om zo het contrast uit te vergroten en de veranderingen die GM in deze maatschappij teweeg brengt aan de tand te voelen. Het is enorm mooi om te zien hoe hij genetisch determinisme onderuit haalt met een zwempartij alsook het idee van de "perfecte" mens maar dan met een verbrandingsoven. Heel die film slaagt in als een bom.
7. I Heart Huckabees
Het zal mij voor altijd een raadsel blijven waarom deze niet universeel geprezen wordt. Prachtige cast, een doordacht origineel en goed verhaal, slimme dialogen, humor met een scherp kantje, leuke soundtrack van Jon Brion, ... Mensen weten niet wat goed is! De existentiële detectives, Dustin Hoffman en Lily Tomlin, onderzoeken de existentiele vragen van hun clienteel. De film ligt langs alle kanten wagenwijd open voor persoonlijke interpretatie en valt dus moeilijk samen te vatten maar de kern draait om een gevecht tussen "universele interconnectiviteit", het merk filosofie dat onze detectives verkopen, en het nihilisme van Isabelle Huppert. Het clienteel bestaat uit Naomi Watts, Mark Wahlberg, Jude Law en Jason Schwartz en ze hebben allen een bepaald idealisme in zich dat niet te verenigen valt met onze moderne maatschappij en waardoor ze gedwongen worden om compromissen te sluiten. Consumerism, environmentalism, post-modernism, alle soorten isms die je maar kan betekenen passeren de revue. Deze niet alledaagse onderwerpen worden op een bijzonder speelse manier gebracht, op zich ook een mooie prestatie, waardoor het uiteindelijk vooral de feel good vibe is die blijft nazinderen. Je leeft maar één keer dus je kan er maar best van genieten.
8. Magnolia
Vanaf de opener heb je meteen door dat dit geen standaard film wordt. Paul Thomas Anderson slaagt erin om een groot aantal draden op zo'n meesterlijke manier te doen samen komen dat je er stil van wordt. Naar het einde toe krijg je een nummer van Aimee Mann te verwerken dat aankomt als een mokerslag. Boys don't cry, maar godverdomme deze had mij goed liggen en dat overkomt mij echt niet vaak. De emotie voelt altijd oprecht wat met zo'n cast misschien niet hoeft te verbazen. Vooral Julian Moore liet mijn bloed bevriezen (in a good way) maar ook Tom Cruise, Philip Seymour Hoffmann, John C Reily, ... iedereen gewoon levert prestaties af waar je van achterover valt. Wonderbaarlijk ook hoe een film met een runtime van 188 minuten zo strak in elkaar kan zitten. Alles dat je te zien krijgt is cruciaal. Er valt niets te knippen en er is geen speld tussen te krijgen. Sterk!
9. Adaptation
In 1999 liet Spike Jonze een origineel stukje cinema los op een niets vermoedende wereld. Being John Malkovich, naar een verhaal van Charlie Kaufman, was bizar maar goed. In 2002 kwam Jonze af met een nieuwe film, weer naar een verhaal van Kaufman... Ik weet nog dat ik dacht dat ze Malkovich moeilijk zouden kunnen evenaren... Boy, was I wrong!

Adaptation is iets volledig anders maar minstens even origineel en verbluffend. De cast; Streep, Cooper en Swinton zijn altijd goed maar verbazingwekkend genoeg bewijst ook Nicolas Cage, hier de hoofdrol, dat hij wel degelijk kan acteren. Hij speelt zowel Charlie als Donald Kaufman. Ja, dezelfde Kaufman als diegene die de film geschreven heeft en ook in deze film volgen we hem bij het schrijven van een film die hij baseert op een boek. Daaruit kan je al opmaken dat deze film behoorlijk meta gaat maar het gaat nog veel verder dan dat. Adaptation vernietigd de grens tussen realiteit en fictie. Kaufman is een held.
10. A Clockwork Orange
De tweede Kubrick in mijn top 10 en volledig verdiend. Zonder twijfel mijn favoriete regisseur. Al zijn films hebben de tand des tijds doorstaan en dat danken ze aan zijn perfectionistische
Hebben het net niet gehaald:
Lars Von Trier (Antichrist & Melancholia)
Hitchcock (Birds, Psycho, Vertigo, Rear Window, NxNW, ...)
Terry Gilliam (12 Monkeys, Fear & Loathing, Holy Grail, Time Bandits, Brazil, ...)
Christopher Nolan (Inception & Memento)
Coen Brothers (Fargo, Big Lebowski, No Country for Old Men, ...)
Guy Ritchie (Snatch & Lock Stock)
Martin Scorsese (Taxi Driver, Shutter Island, Hugo, ...)
Quentin Tarantino (Pulp Fiction, Reservoir Dogs, Basterds, Jackie Brown, Kill Bill ...)
Sidney Lumet (Network, 12 Angry Men, Fail-Safe, ...)
Steven Spielberg (Close Encounters, Indiana Jones, Jaws, A.I., Saving Private Ryan, ...)
Peter Jackson (LotR, Braindead, The Freighteners, ...)
Wes Anderson (Moonrise Kingdom, Royal Tenenbaums, Rushmore, Life Aquatic, ...)
Zack Snyder (Watchmen, 300, Dawn of the Dead)
Thank You for Smoking (Jason Reitman)
Mr. Nobody (Jaco Van Dormael)
The Tree of Life (Terrence Malick)
Solyaris (Andrey Tarkovskiy)
Children of Men (Alfonso Cuarón)
Stranger than Fiction (Marc Forster)
Oldboy (Chan-wook Park)
One Flew Over the Cuckoo's Nest (Milos Forman)
Layer Cake (Matthew Vaughn)
In Bruges (Martin McDonagh)