De ziekte van Crohn is een chronische onsteking in de darmen. De afwijking kan van mond tot anus aanwezig zijn, maar komt vooral voor in het laatste deel van de dunne darm en de dikke darm. De ziekte van Crohn heeft een aantal kenmerken. Zo onstaan in het slijmvlies van de darm diepe zweren. De onsteking kan in alle wandlagen van de darm voorkomen. Onstoken plekjes kunnen vanzelf genezen, waarbij meestal littekenweefsel achterblijft. Hierdoor wordt de darmwand dikker en de doorgang nauwer. De zweren kunnen echter ook dwars door de darmwand heen groeien en aan de buitenkant van de darm een kleverig onstekingsvocht produceren. Hierdoor kunnen verklevingen ontstaan tussen de aangetaste darm en bijvoorbeeld andere delen van de darm, de blaas, of de darmwand. Door de zweren en het verklevingsproces kan de zweer in andere organen doordringen. Er onstaan dan abnormale verbindingen of fistels tussen de zieke darm en andere organen. Ten slotte kunnen cellen samensmelten tot grote cellen met meerdere kernen. Andere onstekingscellen rangschikken zich hieromheen. Dit worden granulomen genoemd. De ziekte begint vaak tussen het twintigste en dertigste levensjaar, maar kan ook bij kinderen of mensen van middelbare leeftijd optreden. De oorzaak is onbekend. In sommige families komt de aandoening meer voor dan in andere. De ziekte van Crohn kan heel wisselend zijn: de ene patient heeft regelmatig klachten, de andere bijna nooit. Ook de ernst van de klachten wisselt sterk, afhankelijk van de uitgebreidheid van de ontstekingen. Patienten met slechts een of enkele ontstekingen vertonen over het algemeen weinig verschijnselen. De belangrijkste verschijnselen van de ziekte van Crohn zijn terug te brengen tot de ontstekingen zelf, die in ernstige gevallen pijn in de buik, koorts, krampaanvallen en soms bij het betasten van de buik voelbare zwellingen veroorzaken. Veel patienten hebben last van lichte misselijkheid, vooral na het eten. Het ontstoken weefsel zelf scheidt veel eiwitrijk vocht af. Dit heeft meerdere gevolgen: er blijft veel vocht in de darmen, wat leidt tot diaree, en voedingsstoffen worden slecht opgenomen, waardoor er tekorten ontstaan in het lichaam. Dit veroorzaakt onder andere vermagering. Door verlies van het onstekingsvocht en bloed is er een extra verlies van eiwitten. Andere verschijnselen zijn het ontstaan van vernauwingen, fistels en abcessen. Abcessen zijn opeenhopingen van pus omgeven door weefsel. Als de klachten van de ziekte van Crohn lang aanhouden en niet worden behandeld, dan kunnen verschillende complicaties voorkomen: - door de chronische onsteking vermindert veelal de eetlust; - de darmfunctie kan achteruit gaan. Voedingsstoffen worden dan slecht opgenomen, waardoor de patient vermagert; - in de darm kunnen bloedingen optreden, waardoor bloedarmoede ontstaat; - door verklevingen van darmlissen onderling of verkleving met andere organen zoals blaas, vagina en huid onstaan verbindingsgangetjes of fistels; - bij ernstige vernauwing kan een deel van de dunne darm afgesloten raken. Dit heet obstructie-ileus. Deze complicatie moet in het ziekenhuis operatief worden behandeld. De ziekte van Crohn kenmerkt zich door diepe, pleetvormige zweren. Door deze zweren kunnen fistels onstaan. Dat zijn abnormale verbindingswegen tussen een lichaamsholte en de huid, of tussen twee holten onderling. Inwendige fistels kunnen op de volgende plaatsen voorkomen: - tussen de dunne darm en sigmoid. Het sigmoid is het laatste gedeelte van de dikke darm, voordat deze overgaat naar de endeldarm; - tussen de twaalfvingerige darm en de dikke darm: - tussen darmlissen onderling: - tussen de dunne darm en de blaas. Hierbij kunnen blaasinfecties ontstaan: - tussen de dunne darm en de vagina. Onaangename afscheiding en verlies van ontlasting kunnen hiervan het gevolg zijn. Sommige mensen met de ziekte van Crohn krijgen fistels rondom de anus. Deze fistels zijn het gevolg van onstekingen van de darmwand. Een fistel in de anale klier onstaat door een onsteking van de klier waarbij er geen of onvoldoende afvoer is van het vocht. Er ontwikkelt zich dan een klein abces, dat door kan breken naar de huid. Als deze doorbraak niet geneest, maar chronisch ontstoken blijft, dan wordt dit een fistel die vocht blijft afscheiden. Er zijn ook peri-anale fistels die worden veroorzaakt door een ontsteking van het lymfeweefsel dat achter de anale klier ligt. Deze kunnen voorkomen zonder dat de endeldarm door de ziekte van Crohn is aangetast. Ook als het laatste gedeelte van de endeldarm is aangetast, kunnen diepe Crohnzweren leiden tot fistels en abcessen rondom de anus. Deze fistels worden door de ziekte van Crohn zelf veroorzaakt en hebben vaak eeen rechtstreekse verbinding met de darm. Omdat in de darm ontlasting en bacterien aanwezig zijn, kan het lang duren voordat zo;n fistel geneest. Van het short bowel syndroom is sprake als nog maar 50 tot 100 centimeter van de dunne darm functioneert. Het gaat dan meestal om het jejunum, het bovenste gedeelte van de dunne darm dat verbonden is met de maag en de twaalfvingerige darm. Het short bowel syndroom kan optreden als complicatie bij de ziekte van Crohn. Mensen met het short bowel syndroom moeten een vetbeperkt dieet houden omdat de darm met vet veel moeite heeft. Ook is het vaak handigeer meerdere kleine maaltijden per dag te gebruiken. Een enkele keer is het nodig mensen met het short bowel syndroom kunstmatig, via een sonde, een slangetje in de neus, bij te voeden. Men hoeft echter niet bang te zijn dat men te weinig voedingsstoffen binnenkrijgt. Opvallend is namelijk dat het jejunum na verloop van tijd een groot deel van de functies van het gedeelte van de dunne darm dat niet meer werkt, overneemt. Ook in de twaalfvingerige darm worden veel voedingsstoffen opgenomen. De ziekte van Crohn beinvloedt de vruchtbaarheid bij vrouwen maar weinig. Wel is er een negatief effect in perioden waarin de onsteking actief is. Ook behandeling met corticosteroiden of prednison kan de menstruele cyclus beinvloeden en de kans op een zwangerschap verlagen. Als de ziekte 'rustig' is, zijn er meestal geen problemen met de vruchtbaarheid. Ook mannen met de ziekte van Crohn kunnen door gebruik van medicijnen verminderd vruchtbaar of zelfs onvruchtbaar worden. Dat geldt uitsluitend bij gebruik van het geneesmiddel salicylazosulfapyridine of salazopyrine. Als met het gebruik van dit middel gestopt wordt, herstelt de vruchtbaarheid zich binnen twee maanden. Belangrijk is dat de onsteking rustig is op het moment van de zwangerschap. Dan is er de minste kans op verergering van de klachten. Wel is er na de zwangerschap een verhoogde kans op een opvlamming. De gebruikelijke medicijnen, salozopyrine, 5-ASA en corticostero'den, kunnen tijdens de zwangerschap veilig worden gebruikt. Bij azathioprine bestond lange tijd twijfel, maar door de meeste specialisten wordt dit middel tegenwoordig veilig geacht. Het middel flagyl wordt tijdens de eerste drie maanden van de zwangerschap ontraden. Als andere medicijnen geen uitkomst bieden, kan dit middel wel tijdens de overige maanden van de zwangerschap worden geslikt. De meeste vrouwen met de ziekte van Crohn kunnen normaal bevallen. Alleen bij kloofjes en fistels rond de anus, zal men sneller een keizersnede toepassen.
)