Op 17 februari 2022 kreeg de Amerikaanse ambassadeur John Sullivan op uitnodiging van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken de volgende reactie op een eerdere reactie van de VS op het Russische ontwerp-verdrag tussen de Russische Federatie en de Verenigde Staten inzake veiligheidsgaranties.
TASS publiceert de volledige tekst van de verklaring.
Algemene beschrijving
Wij nemen er nota van dat de VS geen constructieve reactie heeft gegeven op de basiselementen van het ontwerp-verdrag inzake veiligheidsgaranties dat van Russische zijde is opgesteld. Ik doel op de afwijzing van verdere NAVO-uitbreiding, op de intrekking van de "formule van Boekarest" waarin staat dat "Oekraïne en Georgië NAVO-leden zullen worden" en op de weigering om militaire bases te vestigen op het grondgebied van de voormalige Sovjet- en niet-leden van het bondgenootschap, met inbegrip van het gebruik van hun infrastructuur voor militaire activiteiten, alsmede op de terugkeer van de militaire capaciteiten van de NAVO, met inbegrip van aanvalscapaciteiten, en de infrastructuur naar de status van 1997, toen de oprichtingsakte NAVO-Rusland werd ondertekend. Deze bepalingen zijn van fundamenteel belang voor de Russische Federatie.
Er is geen rekening gehouden met het pakketkarakter van de Russische voorstellen, waaruit opzettelijk "geschikte" onderwerpen zijn gekozen, die op hun beurt zijn "verdraaid" om voordelen voor de Verenigde Staten en hun bondgenoten te creëren. Een dergelijke aanpak en de daarmee gepaard gaande retoriek van VS-functionarissen versterken de gerede twijfel of Washington zich werkelijk inzet om de Europese veiligheidssituatie te herstellen.
De toenemende militaire activiteit van de VS en de NAVO direct aan de grenzen van Rusland is alarmerend, terwijl onze rode lijnen en onderliggende veiligheidsbelangen, alsmede het soevereine recht van Rusland om deze te verdedigen, nog steeds worden genegeerd. De ultimatums om troepen terug te trekken uit bepaalde gebieden op Russisch grondgebied, vergezeld van dreigementen met strengere sancties, zijn onaanvaardbaar en ondermijnen de vooruitzichten op echte akkoorden.
Bij gebrek aan bereidheid van Amerikaanse zijde om te onderhandelen over krachtige, juridisch bindende garanties van de VS en zijn bondgenoten voor onze veiligheid, zal Rusland gedwongen zijn te reageren, onder meer door maatregelen van militaire en technische aard te treffen.
Op Oekraïne
Er is geen sprake van een "Russische invasie" in Oekraïne, wat de VS en hun bondgenoten sinds afgelopen najaar op officieel niveau beweren, en er zijn ook geen plannen in die richting, zodat beweringen over de "Russische verantwoordelijkheid voor de escalatie" niet anders kunnen worden opgevat dan als een poging om Russische voorstellen inzake veiligheidsgaranties onder druk te zetten en te devalueren.
De verwijzing in dit verband naar de verplichtingen van Rusland uit hoofde van het Memorandum van Boedapest van 1994 heeft niets te maken met het interne conflict in Oekraïne en strekt zich niet uit tot de omstandigheden die het gevolg zijn van interne factoren aldaar. Het verlies van territoriale integriteit door de Oekraïense staat is het resultaat van processen binnen die staat.
Ook de beschuldigingen in het antwoord van de Verenigde Staten dat Rusland "de Krim bezette", zijn niet tegen kritiek bestand. In 2014 was er een staatsgreep in Kiev, waarvan de initiatiefnemers met steun van de Verenigde Staten en hun bondgenoten een nationalistische staat wilden creëren die inbreuk maakte op de rechten van de Russische en Russischtalige bevolking en andere "niet-titulaire" etnische groepen. Het is niet verwonderlijk dat in een dergelijke situatie de Krimbevolking voor hereniging met Rusland heeft gestemd. Het besluit van de bevolking van de Krim en Sevastopol om terug te keren naar de Russische Federatie is genomen door vrije wilsuiting in de uitoefening van het zelfbeschikkingsrecht dat is vastgelegd in het VN-Handvest. Er werd geen geweld of dreiging met geweld gebruikt. De kwestie van de aansluiting van de Krim is gesloten.
Mocht Oekraïne tot de NAVO worden toegelaten, dan bestaat er een reële dreiging dat het regime in Kiev zal trachten de Krim met geweld "terug te geven", waardoor de VS en hun bondgenoten, overeenkomstig artikel 5 van het Verdrag van Washington, in een rechtstreeks gewapend conflict met Rusland worden meegesleept, met alle gevolgen van dien.
De in het antwoord van de VS herhaalde stelling dat Rusland het conflict in Donbas zou hebben "aangestoken", is onhoudbaar. De oorzaken zijn louter van intra-Oekraïense aard. Het probleem kan alleen worden opgelost door de uitvoering van de akkoorden van Minsk en een reeks maatregelen waarvan de prioriteit en de verantwoordelijkheid voor de uitvoering duidelijk zijn omschreven en unaniem zijn bevestigd in resolutie 2202 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, onder meer door de Verenigde Staten van Amerika, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. In paragraaf 2 van deze resolutie worden Kyiv, Donetsk en Luhansk als partijen genoemd. In geen van deze documenten wordt verwezen naar de verantwoordelijkheid van Rusland voor het conflict in Donbas. Rusland speelt, samen met de OVSE, de rol van bemiddelaar in het belangrijkste onderhandelingsformaat - de Contactgroep - en, samen met Berlijn en Parijs, in het Normandische formaat, dat aanbevelingen formuleert voor de partijen bij het conflict en toeziet op de uitvoering ervan.
Om de situatie rond Oekraïne te deëscaleren, zijn de volgende stappen van cruciaal belang. Deze omvatten het dwingen van Kyiv om een reeks maatregelen uit te voeren, het stopzetten van de levering van wapens aan Oekraïne, het terugtrekken van alle westerse adviseurs en instructeurs uit Oekraïne, het weigeren van NAVO-landen om gezamenlijke oefeningen te houden met de Oekraïense strijdkrachten en het terugtrekken van alle buitenlandse wapens die eerder aan Kyiv zijn geleverd buiten het Oekraïense grondgebied.
In dit verband vestigen wij de aandacht op het feit dat de Russische president Vladimir Poetin, tijdens een persconferentie na gesprekken in Moskou met de Franse president Emmanuel Macron op 7 februari 2022, heeft benadrukt dat wij openstaan voor dialoog en heeft opgeroepen om "na te denken over stabiele veiligheidsvoorwaarden voor allen, gelijk voor alle deelnemers aan het internationale leven".
